Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Sự chia cách, sự xa lìa: "chia li" chỉ việc phải rời xa nhau, thường là giữa những người có tình cảm gắn bó, trong một thời gian dài hoặc vĩnh viễn.
   • Cảnh biệt ly: "chia li" cũng dùng để chỉ cảnh tượng, tình huống đau buồn khi phải chia tay.

2. Động từ:

   • Chia cách, ly biệt: Hành động phải rời xa nhau, mang sắc thái trang trọng và thường gợi cảm xúc buồn thương, tiếc nuối.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Cuộc chia li nào cũng đầy nước mắt. (Bất kỳ cuộc chia ly nào cũng đầy nước mắt.)
  • Họ đã trải qua một cuộc chia li đầy đau đớn. (Họ đã trải qua một sự chia ly đầy đau đớn.)

• Động từ:

  • Chiến tranh khiến bao gia đình phải chia li. (Chiến tranh khiến bao nhiêu gia đình phải ly biệt.)
  • Họ chia li trong một buổi chiều mưa. (Họ chia tay nhau trong một buổi chiều mưa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nỗi đau chia li": nỗi đau do sự chia cách gây ra.

  • Nỗi đau chia li là điều khó nguôi ngoai nhất. (Nỗi đau của sự chia ly là điều khó nguôi ngoai nhất.)

• "cảnh chia li": khung cảnh, tình huống khi mọi người phải từ biệt nhau.

  • Cảnh chia li tại ga tàu lúc nào cũng não lòng. (Cảnh chia tay ở ga tàu lúc nào cũng khiến lòng người não nề.)

Biến thể và từ gần giống

• Chia ly (động từ/danh từ): từ đồng nghĩa, có nghĩa và cách dùng hoàn toàn giống với "chia li".

  • Sự chia ly là điều không ai mong muốn. (Sự chia cách là điều không ai mong muốn.)

• Ly biệt (động từ): chia xa, từ biệt (thường mang tính chất trang trọng, vĩnh viễn).

  • Anh ấy đã ly biệt quê hương từ năm mười tám tuổi. (Anh ấy đã từ biệt quê hương từ năm mười tám tuổi.)

• Biệt ly (danh từ): sự chia cách xa nhau (thường dùng trong văn chương).

  • Nỗi sầu biệt ly cứ dai dẳng khôn nguôi. (Nỗi buồn chia cách cứ dai dẳng khôn nguôi.)

Từ đồng nghĩa

• Chia tay: rời xa nhau (có thể dùng trong cả ngữ cảnh thân mật lẫn trang trọng).
• Từ biệt: nói lời tạm biệt, thường là khi biết sẽ lâu không gặp lại.
• Giã từ: từ biệt một cách trang trọng, thường là vĩnh viễn (ví dụ: giã từ cuộc sống).

Từ trái nghĩa

• Đoàn tụ: sum họp, gặp lại nhau sau một thời gian xa cách.
• Sum vầy: tụ tập, quây quần bên nhau (thường trong gia đình).

Thành ngữ liên quan

• "Chia li đôi ngả": chia tay nhau, mỗi người đi một hướng, một nơi.

  • Sau bao năm gắn bó, giờ đây họ đành chia li đôi ngả. (Sau bao năm gắn bó, giờ đây họ đành chia tay nhau, mỗi người một nơi.)

• "Oan gia chia li": những người là oan gia, đối địch với nhau lại phải chia xa (dùng với hàm ý mỉa mai hoặc chua chát).

  • Đến cả oan gia cũng phải chia li, huống chi là tri kỷ. (Đến cả kẻ thù cũng phải chia xa, huống chi là bạn tri kỷ.)